هدف اصلی کاوشگر اینسایت چیست؟

    چندی از فرود موفقیت آمیز کاوشگر سطح نشین اینسایت ناسا بر روی سیاره سرخ نمی گذرد، کاوشگری که فرود موفقیت آمیز خود را در دهانه آتشفشانی “هامونه الیسیوم” در تاریخ ۲۶ نومبر ۲۰۱۸ انجام داد و سر و صدای زیادی نیز به پا کرد.

نخستین تصویر این‌سایت از مریخ (۲۶ نوامبر ۲۰۱۸)

    
در این پست، به بررسی دقیق عملکرد های کاوشگر اینسایت و نیز هدف اصلی آن در این سیاره مرموز می پردازیم، با ما همراه باشید.

حیات همیشه هدف اصلی است

    می توان گفت تقریبا هدف هیچ ماموریت اکتشافی فضایی که تاکنون انجام شده، چیزی جز حیات نبوده و یا به طریقی به آن مربوط می شود. به عبارت دیگر، هیچ کدام از مامورت های فضایی ناسا و دیگر سازمان های فضایی چیزی که صرفا بی ارتباط با حیات باشد نبوده است.

    هدف کاوشگر اینسایت، بررسی لایه های زیرین مطالعه ساختار داخلی مریخ می باشد که برای اولین بار در تاریخ صورت می گیرد و با این کار بررسی سرگذشت این سیاره از زمان شکل گیری آن یعنی در ۴٫۵ میلیارد سال قبل تا به امروز، ممکن می شود. اینسایت دارای بازو های مکانیکی قدرتمندی برای حفاری خاک، ابزار آلات لرزه سنج و پس بازتاب گر لیزری می باشد که این امکان را می دهند تا کاوشگر بتواند عملیات بررسی ساختار داخلی و لرزه های این سیاره را محاسبه کند. طول مدت ماموریت ۲ سال برنامه ریزی شده که به تدریج آزمایشات انجام خواهد شد، البته امکان تمدید ماموریت نیز وجود خواهد داشت.

    حال سوال اینجاست که چگونه می توان ماموریت اینسایت را به جست و جوی حیات در بهرام ارتباط داد!!! برای پاسخ به این سوال، ابتدا باید درباره سیاره مریخ اطلاعاتی را کسب کنیم.

    به گفته اخترشناسان، مریخ تنها سیاره در منظومه خورشیدی است که می توان در قرن بیستم و با تکنولوژی اخیر بشر به آنجا سفر کرد، چرا که جدا از مساله مسافت، شباهت های بسیاری نیز با زمین دارد و می توان مریخ را رمز آلود ترین سیاره در سیستم خورشیدی دانست. البته منظور از شباهت بین مریخ و زمین، این نیست که می توان در آنجا مثل حیاط خانه خود برویم و به راحتی قدم بزنیم، بلکه منظور این است که این سیاره در مقایسه با ۶ سیاره دیگر با زمین شباهت دارد.

    شباهت های مریخ شامل دمای بسیار نزدیک به زمین (کمینه دما ۱۴۳-، بیشینه ۳۰+ و میانگین ۶۳- درجه سلسیوس)، حرکت وضعی مشابه زمین (شبانه روز مریخ تنها ۳۰ دقیقه طولانی تر است)، حرکت انتقالی که تنها نزدیک به دو برابر سال زمینی است، اندازه و گرانش نزدیک به زمین (اندازه حدود نصف زمین و گرانش ۳/۷ G)، دارا بودن اتمسفر (اگر چه بسیار رقیق) و خاکی بودن سیاره. همان طور که ذکر شد این شباهت نسبی هستند.

    اما مساله اصلی بر سر تفاوت های بزرگ مریخ با سیاره ماست که همین امر وجود هرگونه زندگی و شرایط حیات را تقریبا ناممکن می کند.

   

    اکسیژن در مریخ تنها ۰/۱۴ درصد است، دما اغلب بسیار پایین است، گاز های سمی فراوان از جمله دی اکسید کربن و آرگون در ترکیبات جوی وجود دارد، فشار هوا حدود یک صدم فشار سطح دریاها است (حدود ۸ میلی بار) با این وجود آب به صورت مایع نمی تواند در سطح مریخ روان شود، در غیر این صورت به سرعت تبخیر خواهد شد.

   علاوه بر تمام این مشکلات، میخ فاقد کمربند مغناطیسی است و به همین سبب، تشعشعات بی نهایت خطرناک خورشیدی بر روی سطح این سیاره تابیده می شود؛ همه این مسائل مانع شکلگیری حیات فعال در بهرام می شود. دقیقا برای همین است که اختر زیست شناسان معتقدند که حتی یافتن حیات میکروبی در مریخ نیز بسیار دشوار است. این اعتقاد در طی دهه های اخیر با ارسال کاوشگران متعدد نیز به اثبات رسیده است.

    اما مساله امیدوار کننده این است که ما از گذشته مریخ  اطلاعات چندانی نداریم.

کسی چه می داند…

   کسی چه می داند، شاید واقعا در گذشته های دور در سیاره سرخ درست مانند زمین اقیانوس ها، پوشش های گیاهی انبوه و زندگی وجود داشته و ما از آن بی اطلاع هستیم!

    برخلاف ستارگان، سیارات مرگ بسیار آرام و بی سر و صدایی دارند، شاید مریخ نیز، میلیون ها سال قبل فعالیت های درون هسته ای و داخلی خود را متوقف کرده و مرده باشد و به همین علت، تبدیل به یک سیاره سرد، خشک و بی آب و علف و فاقد چرخه حیات شده باشد؛ اگر واقعا چنین باشد، ممکن است ما در آینده در این سیاره حیات باستانی کشف کنیم و در این صورت، یک اکتشاف بزرگ در تاریخ بشر رخ خواهد داد، چرا که ما برای اولین بار خارج از زمین، موفق به یافتن حیات شده ایم و این یعنی در عمل امکان وجود حیات خارج از خانه زیبایمان وجود دارد.

حیات خاموش

    گذشته از اینها، این احتمال وجود دارد که در زیر سطح مریخ، همچنان حیات میکروسکوپی خاموشی وجود داشته باشد و از اکسیژن، گرما و فشار محبوس در لایه های زیرین بهره برده و به زندگی خود ادامه دهند.

    اما سوال اینجاست که چگونه می توان به این اطلاعات و گذشته مریخ پی برد؟ همانطور که هدس می زنید، پاسخ مطالیعه ساختار درونی مریخ است تا ببینیم آیا مریخ همچنان فعالیت های زمین شناسی در پوسته و اعماق خود دارد یا نه، پروژه ای که اجرای آن بر عهده کاوشگر سطح نشین رباتیک اینسایت ناسا است.

    بنابراین، هدف اصلی کاوشگر اینسایت، بررسی ساختار درونی مریخ برای پی بردن به تاریخچه این سیاره و یافتن نشانه هایی از حیات باستانی می باشد.

 

 

 

 

 

 

 

گروه پیشتازان علم/ به قلم امیرحسین خیابانی

درباره تیم مدیریت

این مطالب را نیز ببینید!

کمی بیشتر راجع به حد آرمسترانگ بدانیم

  آیا تاکنون این کلمه را شنیده‌­اید؟ در این پست، سعی کرده‌­ایم تا در رابطه …

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

7 − یک =

رفتن به نوار ابزار